Percepcja czasu w mikrograwitacji.

Autor opracowania: 
Irena Grudzińska

Temat badania:
Percepcja czasu w mikrograwitacji.

Badani
Grupa eksperymentalna:
Dowolne osoby spełniające warunki uczestnictwa w lotach parabolicznych, np. członkowie Koła Naukowego Lotników MEL PW
Grupa kontrolna:
Osoby odpowiadające członkom grupy eksperymentalnej pod względami demograficznymi, np. członkowie Koła Naukowego Lotników MEL PW, którzy nie uczestniczyli w lotach parabolicznych

Metoda:
Badani oceniają długość określonego odcinka czasu.

0G (mikrograwitacja, stan nieważkości w trakcie opadania samolotu):
Grupa eksperymentalna:
Tuż po osiągnięciu stanu nieważkości badani słyszą sygnał dźwiękowy w słuchawkach lub widzą znak na ekranie. Równocześnie zostaje uruchomione odliczanie czasu. Gdy zdaniem badanych upłynie 15 sekund, badani wciskają przycisk zatrzymujący odliczanie czasu.

2G (przeciążenie podczas wznoszenia się samolotu)
Grupa eksperymentalna:
Tuż po osiągnięciu przeciążenia badani słyszą sygnał dźwiękowy w słuchawkach lub widzą znak na ekranie. Równocześnie zostaje uruchomione odliczanie czasu. Gdy zdaniem badanych upłynie 15 sekund, badani wciskają przycisk zatrzymujący odliczanie czasu.

1G (normalna grawitacja, badanie po wykonanych lotach)
Grupa eksperymentalna:
Badani słyszą sygnał dźwiękowy w słuchawkach lub widzą znak na ekranie. Równocześnie zostaje uruchomione odliczanie czasu. Gdy zdaniem badanych upłynie 15 sekund, badani wciskają przycisk zatrzymujący odliczanie czasu. Badani wykonują zadanie w dwóch sytuacjach: z czynnikiem stresu i bez tego czynnika.

Grupa kontrolna:
Badani słyszą sygnał dźwiękowy w słuchawkach lub widzą znak na ekranie. Równocześnie zostaje uruchomione odliczanie czasu. Gdy zdaniem badanych upłynie 15 sekund, badani wciskają przycisk zatrzymujący odliczanie czasu. Badani wykonują zadanie w dwóch sytuacjach: z czynnikiem stresu i bez tego czynnika.

Hipoteza:
Pod wpływem zwiększonej grawitacji (Patrz: Stan badań tematu) badani oceniali 15s odcinek czasu jako krótszy niż w warunkach normalnej grawitacji (1G). Jeżeli istnieje zależność pomiędzy zwiększaniem się niedoszacowania czasu a wzrostem przyspieszenia, w mikrograwitacji badani będą ten sam odcinek czasu oceniać jako dłuższy niż w trakcie zwiększonej grawitacji.

Wskaźniki:
Czas wykonania zadania

Narzędzia

  • Airbus A300 "Zero-G" :)
  • laptop
  • słuchawki
  • pilot lub joystick z przyciskiem
  • program komputerowy:
    • nadający sygnał dźwiękowy lub wizualny
    • mierzący czas wykonania zadania z dokładnością 0,01s lub 0,001s
    • zapisujący czasy wykonania zadania

Stan badań tematu:

  1. Badanie percepcji czasu pod wpływem zwiększonego przyspieszenia (>1G)
    Badani poddani zostali wpływowi przeciążenia, aż do 8G. Podczas przeciążenia oceniali długość odcinka 15s. Badani mieli tendencję do niedoszacowania długości odcinka czasu. Badania zostały przeprowadzone w 1997 r przez autora badań.
    Źródło:
    Performance Effects of High G Environments; W.B. Albery w:
    International Encyclopedia of Ergonomics and Human Factors; Waldemar Karwowski; Taylor & Francis, 2001
  2. Badanie percepcji czasu pod wpływem mikrograwitacji
    SEDS-Caltech: Time perception in Microgravity
    Projekt SEDS (Students for the Exploration and Development of Space) i Caltech (California Institute of Technology) został w 2006 roku zgłoszony do przeprowadzenia podczas lotów parabolicznych, jednak najprawdopodobniej nie został wykonany.
  3. Znaczenie eksperymentu:

    Osoby przebywające w kosmosie i nieważkości doświadczają zaburzeń poczucia czasu i związanych z tym trudności (zmęczenie, problemy emocjonalne). Badanie może pokazać, czy ma na to wpływ już sam stan nieważkości, czy tylko inne warunki, np. nienaturalny rytm dnia czy cykl oświetlenia na stacjach.
    Dotychczasowe badania wykazały że zwiększone przyspieszenie (>1G) zmienia percepcję czasu. Zadanie prezentowanego eksperymentu jest zbadanie, czy również zmniejszone przyspieszenie (0G, mikrograwitacja, stan nieważkości) wpływa na percepcję czasu.

    Zalety eksperymentu

    • Prostota wykonania,
    • Dostępność sprzętu,
    • Prostota potrzebnego oprogramowania,
    • Niskie koszty przeprowadzenia eksperymentu.

Bibliografia: 
  • Czas psychologiczny: wymiary, struktura, konsekwencje; Bajcar B., Nosal C; 2004
  • Cognitive models of psychological time; Richard A. Block; New Jersey 1990
  • Human time perception and its illusions; David M Eagleman; Current Opinion in Neurobiology 2008, 18
  • Performance effects of high G environments; Albery W.; International Encyclopedia of Ergonomics and Human; Waldemar Karwowski; Taylor & Francis, 2001
  • Design for macrogravity and microgravity experiments; Albery W., Woolford B; w: Handbook of human factors and ergonomics; Gavriel Salvendy; 1997
  • Effect of G-suit type on cognitive functionAlbery; W., Chelette T.; w: Aviation, Space and Environmental Medicine 1998 (69)

Zaprzyjaźnione strony