Cel badania: Sprawdzenie, czy czynnik grawitacyjny ma istotny wpływ na siłę reakcji afektywnej osób badanych

Do podejrzewania zmian w reakcjach afektywnych, skłaniają nas:
- obserwowane zmiany w zwiększonej aktywności elektrycznej mózgu w stanie zmienionej grawitacji, zwłaszcza aktywności fal beta w okolicach przedczołowych;
- atrofia tkanki mięsniowej i kostnej u osób długo przebywających w stanie nieważkości;
- zmiany w gospodarce hormonalnej u osób długo przebywających w stanie nieważkości.

1. Dobór próby

Osoby badane wybieramy spośród członków koła pilotów na MELu. Wszystkim osobom, chętnym wziąść udział w badaniu, rozdajemy kwestionariusze PTS, EAS, EPQ-R, FCZ-KT, NEO-FFI, CISS, test matryc Ravena dla zaawansowanych, APIS (nie musimy wszystkich, ale te są wydają mi się najrozsądniejsze)
Obliczamy średnie, wariancje, korelacje dla tej grupy. Odrzucamy osoby zbyt wyróżniające się (podejrzewam, że jak ktoś będzie się różnił od średniej grupy o więcej niż jedno odchylenie standardowe w którejkolwiek z uwzględnionych zmiennych, to można go będzie odrzucić; zależeć to będzie jednak od tego, jak duże będą poszczególne wariancje).
Na grupie następnie przeprowadzamy następujące badanie:
- prezentujemy 45 ideogramów chińskich. Każdą prezentację poprzedzamy prezentacją kropki przez 1000ms na środku ekranu, by skupić uwagę osób badanych. 5 ideogramów nie poprzedzamy żadnym bodźcem poza kropką, a 40 poprzedzamy bodźcami prezentowanymi przez 4ms. Ideogramy chińskie prezentujemy przez 2000ms. 20 z ideogramów poprzedzamy bodźcami neutralnymi (różne wielokąty), a pozostałe 20 twarzami Ekmana prezentującymi złość lub radość w dużym nasileniu. Te ostatnie 20 ideogramów będą tak naprawdę 10 ideogramami prezentowanymi dwukrotnie – raz z twarzą pozytywną, raz z negatywną (osoby badane nie zauważą tego, ponieważ ideogramy i tak są do siebie podobne, a prezentowane będą w losowej kolejności; chodzi o zniwelowanie wpływu atrakcyjności poszczególnych ideogramów). Ideogramy poprzedzane poszczególnymi bodźcami podprogowymi będą prezentowane w losowej kolejności. Prezentowane twarze będą różnych osób, ale tej samej płci.
- po każdej prezentacji, osoby badane mają 3 sekundy na ocenę ideogramu na skali od 1 do 5, gdzie 1 oznacza, że im się zupełnie nie podoba a 5 że bardzo im się podoba.
To, co najprawdopodobniej wyjdzie (co wiadomo z badań Zajonca), to, że ideogramy poprzedzane twarzami wyrażającymi radość, oceniane będą bardziej pozytywnie od innych, a te poprzedzane twarzami eksponującymi złość – bardziej negatywnie.
- Wyciągamy średnie dla wszystkich ideogramów.
Po dwóch dniach powtarzamy badanie, z tym, że tym razem bodźce poprzedzające prezentujemy przez 1000ms. W tym wypadku nie powinny zaistnieć istotne statystycznie różnice w ocenianiu ideogramów

2. Wybór osób badanych i badania poprzedzające

Z tej grupy wybieramy dwie osoby, które polecą lotami parabolicznymi. Będą to osoby, które przy ocenianiu ideogramów, nie będą znacząco różniły się od średniej grupy (jeżeli takie osoby zaistnieją). Wybór tylko dwóch osób spowodowany jest tym, że na pokład samolotu, zabrać możemy tylko 4 osoby, razem z eksperymentatorami.

Następnie, po kilku dniach, przeprowadzamy badanie pierwsze jeszcze raz na obu osobach, z tym, że już w taki sposób, jak na pokładzie samolotu. Bodźce prezentowane będą następująco: 2 nie poprzedzane niczym, 14 poprzedzanych wielokątami, 14 poprzedzanych twarzami (2 razy po 7 ideogramów). Chodzi o prezentację tych bodźców w okresach nieważkości / przeciążenia, które trwają po 22 sekundy. Prezentacja 1 ideogramu + ocena, trwa 6004ms (Kropka 1000ms + twarz 4ms + ideogram 2000ms + ocena 3000ms). To oznacza, że podczas stanu nieważkości / przeciążenia, możemy zaprezentować 3 ideogramy. Wszystkich razem prezentowanych będzie 30 (2+14+14), co daje 10 wejść w stan nieważkości / przeciążenia.

Po dwóch kolejnych dniach ponownie badamy obie osoby, z tym, że poprzedzający bodziec jest prezentowany przez 1000ms zamiast 4ms.

Po dwóch kolejnych dniach, ponownie przeprowadzamy oba badania na tych dwóch osobach, tym razem jednak w warunkach stresu. Idealne byłyby po dwie sytuacje stresujące, silniej stresująca i mniej do każdego badania. Nie jest to jednak konieczne. Chodzi tu o to, żeby zobaczyć, jak stres wpływa na oceny ideogramów.[Należy skonstruować kolejną procedurę, aby zmierzyć fizjologiczne reakcje na bodźce stresujące u tych osób, np. na prezentowanie horrorów, konflikt, cokolwiek innego tu wymyślimy.]
Wszystkie badania na dwóch wybranych osobach będziemy przeprowadzali z jednoczesnym badaniem ich EEG, tętna, ciśnienia, zmiany w przewodnictwie elektrycznym skóry (zmiany fazowe, czyli szybsze, nazywane reakcją skórno-galwaniczną), oraz zmiany w elektromiografii powierzchniowej, mierzącego napięcie mięśni jarzmowego większego oraz marszczącego brwi. Do obserwacji EEG, stosowany będzie holter EEG. W celu obserwacji tętna, ciśnienia, tempa oddechu oraz przewodnictwa elektrycznego skóry, zastosowany będzie wariograf. Do obserwacji zmian w elektromiografii powierzchniowej, zastosowany będzie elektromiograf. Dzięki tym obserwacjom, będzie można rejestrować drobne zmiany fizjologiczne, występujące podczas badań (na bodźce podprogowe, na bodźce prezentowane optymalnie – 1000ms, na stres).

Ze względu na fakt, że nawet małe słowniki chińskie zawierają min. 6000 znaków, każde badanie możemy przeprowadzać przy użycia różnych ideogramów. Również możemy sfotografować twarze wyrażające złość / radość, chociaż tu lepiej chyba wykorzystać te, które sprawdziły się przy innych badaniach. Ważne, by mieć 28 różnych twarzy (będzie 14 afektywnie poprzedzanych ideogramów, ale fajnie byłoby zmierzyć reakcje zarówno w stanie nieważkości jak i przeciążenia).

3. Badania we Francji – ESA

Przed lotami, wszystkim badanym aplikuje się skopolaminę i dekstroamfetaminę. Skopolamina jest to depresant, podobny w działaniu do atropiny, jednak słabszy. Efektami skopolaminy są przede wszystkim senność i otępienie; działa jednak także przeciwwymiotnie. W celu neutralizacji niepożądanych efektów skopolaminy, podawana jest dekstroamfetamina, która działa pobudzająco; nie znosi jednak efektu przeciwwymiotnego.

W celu uniknięcia obciążenia wyników badania efektami leków, wykonywane jest badanie poprzedzające pierwszy lot paraboliczny, ale po zaaplikowaniu leków osobom badanym. Można w tym momencie założyć, że wyniki osób badanych będą zależne nie tylko od leków, ale także od stresu związanego z następującym po tym badaniu pierwszym lotem. Wydaje się, że różnice pomiędzy wynikami tego badania, a badania w stanie nieważkości / przeciążenia, będą spowodowane głównie zmianami w grawitacji.

Badanie przeprowadzamy w stanie nieważkości: 10 stanów nieważkości i 10 stanów przeciążenia drugiego dnia lotu, przy prezentacji bodźców podprogowych, oraz tyle samo dnia następnego, przy prezentacji bodźców przez 1000ms.

4. Obliczanie wyników

Sprawdzamy, czy wystąpiły istotne różnice w:

A. ocenie ideogramów
B. reakcjach fizjologicznych na prezentowane bodźce.

Dzięki takiej procedurze mamy dwie osoby badane, zamiast jednej, jako, że nie potrzebujemy grupy kontrolnej (sami są dla siebie grupą kontrolną, oceniając ideogramy poprzedzane wielokątami oraz ideogramy bez ekspozycji).

5. Potrzebny sprzęt:

2 Ekrany / rzutniki / , które są w stanie pokazywać obrazy przez 4 ms,
2 Elektroencefalografy
2 wariografy
2 elektromiografy