Logowanie
Krwiak nad- i podtwardówkowy
Autor:
Magdalena Karwacka
Mariusz Siemiński
Walenty M. Nyka
Afiliacja:
Akademia Medyczna w Gdańsku
Abstrakt:
W USA ma miejsce 10 milionów urazów czaszkowo-mózgowych rocznie, z czego 20% to urazy określane jako ciężkie. W trakcie urazu głowy może dojść do krwawienia pod oponę twardą (krwiak podtwardówkowy) lub pomiędzy oponę a czaszkę (krwiak nadtwardówkowy), a także do innych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, co może znacznie utrudniać ustalenie związku poszczególnych uszkodzeń ze stanem klinicznym. Krwiaki pod- i nadtwardówkowe są często najpoważniejszymi następstwami urazów czaszkowo-mózgowych.
Mogą one powodować efekt masy i wzrost ciśnienia śródczaszkowego, co zagraża życiu pacjenta. Z tego powodu szybkie zdiagnozowanie (badanie TK lub MRI) oraz wdrożenie leczenia jest sprawą bardzo istotną.
Wprowadzenie
Krwiak (łac. haematoma) jest to lokalne nagromadzenie się krwi w różnych strukturach tkankowych. W wyniku rozerwania naczynia krwionośnego krew opuszcza przestrzeń układu krążenia i wsącza się w przestrzeń innych obszarów ciała.
Z perspektywy neuropsychologa najbardziej istotne są krwiaki śródczaszkowe, czyli wycieki krwi z naczyń krwionośnych w przestrzeni zamkniętej czaszką.
Biorąc pod uwagę specyficzną lokalizację krwotoku, można wyróżnić następujące rodzaje krwiaków:
1) krwiak nadtwardówkowy (łac. haematoma epidurale),
2) krwiak podtwardówkowy (łac. haematoma subdurale),
3) nieskoncentrowany obszar rozlewu krwi na skutek krwotoku podpajęczynówkowego (łac. haemorrhagia subarachnoidealis).
Krwiak każdego rodzaju odznacza się specyficzną etiologią oraz zestawem objawów. Każdy z nich prowadzi też do konsekwencji natury neuropsychologicznej. W skrajnych przypadkach może dojść do zespołu nadciśnienia wewnątrzczaszkowego (na skutek tzw. efektu masy), którego kulminacją może być tzw. wklinowanie mózgu prowadzące do śmierci pacjenta.
W przypadku krwiaków nad- i podtwardówkowych występują specyficzne zaburzenia świadomości połączone z tzw. przerwą jasną (łac. intervallum lucidum), niedowłady połowiczne, czy śpiączka mózgowa. Przewlekłe krwiaki podtwardówkowe mogą dawać objawy w postaci zmian psychicznych, zaburzeń świadomości, afazji, ataksji i napadów padaczkowych.
Świadomość, mowa, stan emocjonalny, kontrola ruchowa, motoryka, wykonywanie programów ruchowych - oto funkcję umysłowe, wokół których koncentrują się zainteresowania neuropsychologii jako nauki i neuropsychologa jako praktyka. W przypadku krwiaków śródczaszkowych możemy mieć do czynienia z zaburzeniami łącznymi lub rozłącznymi wyżej wymienionych funkcji. Stąd wiedza o naturze krwiaków śródczaszkowych należy do tego fragmentu dziedziny symptomatologii, który powinien być dobrze znany każdemu neuropsychologowi.
Prezentowany w załączniku artykuł obejmuje przedmiotowo zagadnienie krwiaków nad- i podtwardówkowych. W zwięzły, acz treściwy sposób, przedstawiona jest etiologia poszczególnych rodzajów krwiaków, ich charakterystyczne objawy, mechanizm powstawiania dysfunkcji neurologicznych i neuropsychologicznych oraz sposób leczenia.
Warto zwrócić uwagę na poruszaną kwestię różnicowania w diagnozie pewnych typów krwiaków od innych schorzeń, takich jak: depresja, otępienie, guzy mózgu, TIA, zatrucie lekami, czy też wodogłowie normotensyjne.
Artykuł stanowi wartościowe kompendium podstawowej wiedzy na temat krwiaków śródczaszkowych. Treść jest dostępna w załączniku poniżej.
Autor wprowadzenia: Marcin Romanowicz
------------------------------------------------------------------------
Zarząd Neuropsychologicznego Koła Naukowego
dziękuje Pani Magdalenie Karwackiej
za wyrażenie zgodny na publikację artykułu na naszym portalu!
Bibliografia :
1. Cordobes F., Lobato R.D., Rivas J.J. i wsp. Observations
on 82 patients with extradural hematoma. Comparison
of results before and after the advent of computer
tomography. J. Neurosurg. 1981; 54: 179–186.
2. Cagetti B., Cossu M., Pau A. i wsp. The outcome
from acute subdural and epidural intracranial
haematomas in very eldery patients. Br. J. Neurosurg.
1992; 6: 227–232.
3. Grant P.T., Henry J.M., McNaughton G.W. The
management of elderly blunt trauma victims in
Scotland: evidence or ageism? Injury Int. J. Care
Injured 2000; 31: 519–528.
4. Hamlat A., Mazzon A., And M. i wsp. Intracranial epidural
haematomas in eldery patients: observations
in 14 patients. Acta Neurochir. 2005; 147: 1055–1060.
5. Bricolo A., Pasut L.M. Extradural hematoma: toward
zero mortality. Neurosurgery 1984; 14: 8–12.
6. Karnath B. Subdural haematoma. Presentation
and management in older adults. Geriatrics
2004; 58: 18–23.
7. Chen J.C.T., Levy M.L. Causes, epidemiology
and risk factors of chronic subdural hematoma.
Neurosurg. Clin. N. Am. 2000; 11 (3): 399–406.
8. Rozzelle C.J., Wofford J.L., Branch C.L. Predictors of
hospital mortality in older patients with subdural hematoma.
J. Am. Geriatr. Soc. 1995; 43 (30): 240–243.
9. Ernestus R.I., Beldzinski P., Lanfermann H. i wsp.
Chronic subdural hematoma: Surgical treatment
and outcome in 104 patients. Surg. Neurol. 1997;
48 (3): 220–225.
10. Lee K.S., Bae W.K., Bae H.G. i wsp. The computer
tomographic attenuation and the age of subdural
hematomas. J. Korean. Med. Sci. 1997; 12
(4): 353–359.
11. Offner P.J., Pham B., Hawkes A. Nonoperative
management of acute epidural hematomas:
A-“no brainer”. Am. J. Surg. 2006; 192: 801–805.
12. Lee E.J., Hung Y.C., Wang L.C. i wsp. Factors
influencing the functional outcome of patients
with acute epidural hematomas: analysis of 200
patients undergoing surgery. J. Trauma 1998;
45: 946–952.
13. Liu T.J., Tyan Y.S., LeeY.K. i wsp. Emergency
management of epidural haematoma through
burr hole evacuation and drainage. A preliminary
report. Acta Neurochir. 2006; 148: 313–317.
14. Shah M.V. Conservative management of epidural
hematomas: is it safe and is it cost-effective?
AJNR Am. J. Neuroradiol. 1999; 20: 115–116.
15. Smely C., Madlinger A., Scheremet R. Chronic
subdural haematoma — a comparison of two
different treatment modalities. Acta Neurochir.
1997; 139 (9): 818–826.
16. Voelker J.L. Nonoperative treatment of chronic
subdural hematoma. Neurosurg. Clin. N. Am.
2000; 11 (3): 507–513.
17. Mumenthaler M., Mattle H. Neurologia. Urban
and Partner, Wrocław 2003; 163–167.
18. Lehmann-Horn F., Ludolph A. Neurologia. Diagnostyka
i leczenie. Urban and Partner, Wrocław
2004; 24–25; 306–309.
19. Victor M., Ropper A. Neurologia Adamsa i Victora.
Wydawnictwo Czelaj, Lublin 2003; 246–
–248.
Data powstania artykułu:
July, 2009
Opublikowano w::
Via Medica, 2007, ISSN 1897–3590
- Zaloguj się lub utwórz konto, by odpowiadać
